Nội dung chính
Định hình hệ thống giáo dục mở: Khung cơ cấu và Khung trình độ quốc gia
Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa công bố dự thảo quyết định nhằm đưa nền giáo dục Việt Nam bước vào kỷ nguyên học tập mở.
Mục tiêu chính của dự thảo
- Chuyển sang tiếp cận năng lực, làm rõ các luồng học tập.
- Tăng khả năng liên thông, chuyển đổi và đối sánh quốc tế (ISCED).
- Hỗ trợ học tập suốt đời và linh hoạt đáp ứng nhu cầu thị trường lao động.
Cấu trúc hệ thống giáo dục mới
Khung cơ cấu được tái định nghĩa không chỉ liệt kê các bậc học mà còn phân loại và sắp xếp cấu trúc toàn diện, bao gồm cấp 0‑8, phù hợp với Khung trình độ quốc gia và chuẩn ISCED.
Phân luồng học tập: Trung học phổ thông và trung học nghề
Dự thảo bổ sung “trung học nghề”, cho phép học sinh sau trung học cơ sở lựa chọn con đường học nghề hoặc phổ thông tùy theo năng lực và nguyện vọng, giảm áp lực vào trung học phổ thông.
Lộ trình học tập mở và giáo dục thường xuyên
Khung mới nhấn mạnh liên thông giữa luồng học thuật và nghề nghiệp, đồng thời chuẩn hoá giáo dục thường xuyên để hỗ trợ học tập suốt đời và cho phép chuyển đổi sang các hình thức giáo dục khác khi đáp ứng đủ tiêu chuẩn.
Khung trình độ quốc gia: Bốn thành phần cốt lõi
Khung trình độ quốc gia định nghĩa tám bậc trình độ dựa trên ba yếu tố: kiến thức, kỹ năng và tự chủ‑trách nhiệm. Đây là nền tảng cho việc công nhận, kiểm định chất lượng và đối sánh quốc tế.
Công nhận học tập trước, liên thông và chuyển đổi
Điều mới nhất là cho phép công nhận học tập không chính quy, kinh nghiệm làm việc và các chứng chỉ quốc tế, tạo “cầu nối” cho người học quay lại hệ thống giáo dục chính quy mà không phải bắt đầu lại từ đầu.
Áp dụng theo lĩnh vực chuyên môn
Trong ngành sức khỏe, khung trình độ là công cụ tham chiếu nhưng không thay thế các quy định chuyên môn. Đối với văn hóa‑nghệ thuật và thể thao, dự thảo ghi nhận đặc thù đào tạo sớm và cho phép công nhận dựa trên kết quả học tập thực tế.
Kết luận
Với hướng năng lực, mở rộng phân luồng và tăng liên thông quốc tế, dự thảo hứa hẹn tạo khung pháp lý đồng bộ cho một hệ thống giáo dục mở, linh hoạt, đáp ứng nhu cầu của người học và thị trường lao động trong thời đại số.
HOÀNG HƯƠNG