Nội dung chính
Hóc xương cá không chỉ gây đau đớn mà còn có thể đe dọa tính mạng nếu xử trí sai.
Hóc xương cá là gì và tại sao lại nguy hiểm?
Hóc xương cá xảy ra khi một mảnh xương cá hoặc các dị vật cứng khác xuyên qua niêm mạc họng, đâm vào các cấu trúc nhạy cảm như thanh quản, tuyến giáp hoặc thực quản. Khi dị vật không được lấy kịp thời, nguy cơ nhiễm trùng, chèn ép đường thở và tổn thương mạch máu tăng lên đáng kể, thậm chí có thể gây tử vong.
Những trường hợp thực tế tại Bệnh viện Thống Nhất (TP.HCM)
Trường hợp 1: Bệnh nhân 85 tuổi – Xương cá xuyên tới tuyến giáp
Vào ngày 15/1, bác sĩ Trương Hoàng Việt, trưởng khoa Tai Mũi Họng, đã tiếp nhận một bệnh nhân nữ 85 tuổi, tiền sử tăng huyết áp và tiểu đường. Sau bữa ăn cá, bà cảm thấy nuốt vướng, đau họng và cố gắng nuốt cơm nhiều lần, thậm chí dùng tay móc họng với hy vọng “đẩy” xương cá ra.
Sau khi được đưa đến phòng khám, nội soi Tai Mũi Họng phát hiện phù nề nghiêm trọng ở vùng sụn phễu trái. X‑quang cổ nghi ngờ có dị vật và CT xác định một mảnh xương cá kích thước khoảng 1×22 mm đã xuyên ra khỏi ống tiêu hoá, cắm sâu vào thùy trái tuyến giáp.
Đây là tình huống nguy hiểm, có khả năng gây nhiễm trùng, áp‑xè cổ và tổn thương các cấu trúc quan trọng. Bác sĩ đã quyết định phẫu thuật mở cổ để lấy dị vật, đồng thời cho bệnh nhân dùng kháng sinh, kháng viêm và thuốc giảm đau. Sau phẫu thuật, bệnh nhân hồi phục tốt và được xuất viện trong ngày.
Trường hợp 2: Bệnh nhân 52 tuổi – Ngậm vitamin C sủi gây tắc đường thở
Một phụ nữ 52 tuổi sau khi ăn cá, cảm thấy đau họng và nuốt vướng. Thay vì đi khám, bà theo lời khuyên “ngậm vitamin C sủi” với hy vọng xương cá sẽ tan chảy, đồng thời liên tục khạc nhổ và nuốt cơm.
Khi đến bệnh viện, bệnh nhân đã xuất hiện khó thở nghiêm trọng. Nội soi thanh quản cho thấy sụn thanh và sụn phễu phù nề nặng, che lấp gần như toàn bộ đường thở. CT xác định phù nề nặng ở thanh thiệt, sụn phễu và đáy lưỡi, nguy cơ tắc nghẽn đường thở rất cao.
Bệnh nhân được nhập viện ngay, thực hiện nội soi lấy dị vật, kết hợp kháng sinh, kháng viêm, phun khí dung và giảm đau. Sau một thời gian điều trị, phù nề giảm dần, các triệu chứng cải thiện rõ rệt.
Tại sao các “mẹo” dân gian lại nguy hiểm?
Theo bác sĩ Trương Hoàng Việt, khi nghi ngờ hóc dị vật như xương cá, xương gà hay các vật cứng khác, việc quan trọng nhất là đến cơ sở y tế có trang thiết bị nội soi hoặc chụp CT ngay lập tức. Các phương pháp tự ý như nuốt cơm, ngậm vitamin C sủi, uống nước chanh hoặc giấm không có cơ sở khoa học. Thay vì tan chảy xương cá, chúng có thể:
- Đẩy mảnh xương sâu hơn vào niêm mạc họng hoặc thực quản.
- Gây bỏng, trầy xước niêm mạc do tính axit hoặc phản ứng sủi.
- Tăng phù nề thanh quản, làm hẹp đường thở và nguy cơ tắc nghẽn.
- Làm cho việc lấy dị vật trở nên khó khăn và nguy hiểm hơn, kéo dài thời gian điều trị.
Cách xử trí y tế đúng chuẩn
1. Đến bệnh viện ngay khi cảm thấy nuốt vướng, đau họng hoặc khó thở.
2. Bác sĩ sẽ thực hiện khám laryngoscopy (nội soi thanh quản) hoặc endoscopy (nội soi dạ dày – thực quản) để xác định vị trí và kích thước dị vật.
3. Nếu dị vật nằm ở vị trí nguy hiểm (gần thanh quản, tuyến giáp, mạch máu), có thể cần chụp CT để đánh giá chi tiết.
4. Lấy dị vật bằng nội soi hoặc phẫu thuật mở cổ – phương pháp nhanh, an toàn và giảm thiểu biến chứng.
5. Sau khi lấy dị vật, bệnh nhân sẽ được dùng kháng sinh dự phòng nhiễm trùng, thuốc kháng viêm và giảm đau để hỗ trợ hồi phục.
Bài học và lời khuyên cho người dân
• Khi có cảm giác nuốt vướng, đau họng sau khi ăn cá, không nên tin vào các “mẹo” chưa được kiểm chứng.
• Hãy gọi ngay số cấp cứu hoặc đến cơ sở y tế gần nhất để được thăm khám và xử trí kịp thời.
• Việc đi khám sớm không chỉ bảo vệ tính mạng mà còn giảm chi phí điều trị, tránh các biến chứng nghiêm trọng như nhiễm trùng, tắc đường thở hoặc tổn thương mạch máu.
Hãy chia sẻ bài viết này để mọi người cùng tránh những sai lầm nguy hiểm và bảo vệ sức khỏe gia đình.