Cứu sống sản phụ nguy kịch vì biến chứng HELLP: Hành trình chuyển viện và phẫu thuật cấp cứu

Việc cứu sống một sản phụ trong tình trạng nguy kịch do biến chứng HELLP đã chứng minh sức mạnh của đội ngũ y tế khi phối hợp nhanh chóng, liệt và chuyên môn cao.

Chạy đua với thời gian

Đêm 13/1, Bệnh viện Phụ sản Trung ương nhận cuộc gọi khẩn cấp từ Khoa Sản – Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lai Châu, nơi một sản phụ đang rơi vào tình trạng nguy hiểm và cần hỗ trợ chuyên môn ngay lập tức.

Tình huống khẩn cấp và nguy cơ

Bệnh nhân là chị T.U.M, 33 tuổi, cư trú tại xã Sì Lở Lầu – vùng sâu vùng xa biên giới Việt‑Trung. Đây là lần mang thai thứ ba, sau hai lần sinh thường không có biến chứng, nhưng suốt thai kỳ không thực hiện khám thai định kỳ.

Trong quá trình thai, chị T.U.M phát triển tiền sản giật nặng kèm hội chứng HELLP – một trong những biến chứng sản khoa nguy hiểm nhất, có tỷ lệ tử vong lên tới 1‑2% nếu không được can thiệp kịp thời.

Kết quả xét nghiệm cho thấy:

• Huyết áp 150/90 mmHg dù đã dùng thuốc hạ áp.
• Tiểu cầu giảm nghiêm trọng, chỉ còn 19,1 G/L (ngưỡng an toàn 150‑450 G/L), tăng nguy cơ chảy máu khi phẫu thuật.
• Men gan tăng gấp khoảng 6 lần, chỉ ra tổn thương gan nặng.
• Protein niệu ở mức báo động, phản ánh suy thận.

Phương pháp điều trị tối ưu là mổ lấy thai khẩn cấp, tuy nhiên bệnh viện Lai Châu không có tiểu cầu dự trữ, khiến việc phẫu thuật tại chỗ không an toàn.

Quy trình chuyển viện và chuẩn bị

Ban đầu, bệnh viện Sản Nhi Lào Cai – tuyến tỉnh gần nhất (khoảng 2 giờ di chuyển) được xem xét, nhưng cũng không có đủ tiểu cầu. Do đó, quyết định chuyển thẳng bệnh nhân về Bệnh viện Phụ sản Trung ương (Hà Nội) đã được kích hoạt.

Ba yêu cầu sống còn được đặt ra cho quá trình vận chuyển:

1. Xe chuyển viện phải có bác sĩ sản khoa và bác sĩ hồi sức đi kèm, sẵn sàng đặt nội khí quản và thực hiện CPR.
2. Nếu có bất thường trong hành trình, bệnh nhân phải được đưa ngay đến cơ sở y tế gần nhất, không được tiếp tục di chuyển đường dài.
3. Tất cả hồ sơ, kết quả xét nghiệm phải được chụp và gửi ngay về Hà Nội để bệnh viện chuẩn bị phẫu thuật và truyền máu đúng nhóm.

Quãng đường từ Lai Châu tới Hà Nội kéo dài 7‑8 giờ, tiềm ẩn nguy cơ tăng huyết áp, cơn sản giật và suy tim.

Ca mổ cứu sống và kết quả

Vào khoảng 5 giờ sáng ngày 14/1, xe cấp cứu đưa sản phụ tới Khoa Cấp cứu Bệnh viện Phụ sản Trung ương. Ngay khi xe dừng, toàn bộ đội ngũ sản khoa, gây mê hồi sức, huyết học truyền máu và sơ sinh đã sẵn sàng.

Ca mổ diễn ra nhanh chóng, chính xác và an toàn. Em bé sinh ở tuần thai thứ 36, cân nặng 2,1 kg, do ảnh hưởng của tiền sản giật, được chuyển ngay sang Khoa Sơ sinh để theo dõi chuyên sâu.

Sản phụ được đưa về Khoa Hồi sức cấp cứu, tiếp tục điều trị tích cực. Đội ngũ Công tác xã hội đã can thiệp kịp thời, hỗ trợ gia đình không biết chữ, không có nghề nghiệp ổn định và hoàn cảnh kinh tế khó khăn, kết nối các hoạt động thiện nguyện để giảm bớt gánh nặng.

Hỗ trợ xã hội và bài học rút ra

Trường hợp này nhấn mạnh tầm quan trọng của:

• Khám thai định kỳ để phát hiện sớm tiền sản giật và HELLP.
• Hệ thống chuyển viện nhanh chóng, có chuẩn bị đầy đủ về máu và thiết bị cấp cứu.
• Đội ngũ y tế đa chuyên môn, sẵn sàng phản ứng trong vòng vài giờ.
• Hỗ trợ xã hội đồng hành với bệnh nhân, đặc biệt ở các khu vực sâu vùng xa.

Những nỗ lực đồng bộ đã giúp cứu sống cả mẹ và bé, đồng thời là minh chứng sống động cho sức mạnh của y học hiện đại khi kết hợp với mạng lưới hỗ trợ cộng đồng.