Nội dung chính
Dầu Nga đang gặp áp lực nghiêm trọng khi hàng chục tàu chở dầu không có điểm đến rõ ràng, phản ánh sự e ngại của nhiều quốc gia trước nguồn cung bị trừng phạt.
Theo dữ liệu theo dõi tàu biển trong 4 tuần tính đến ngày 11/1, Nga xuất khẩu trung bình khoảng 3,42 triệu thùng dầu mỗi ngày, giảm gần 450.000 thùng so với mức đỉnh trước Giáng sinh, nhưng vẫn cao hơn mức trung bình của cả năm 2024.
Giá dầu Nga giảm liên tục
Giá dầu Nga đã giảm trong 15 tuần liên tiếp, đưa giá trị các lô hàng xuất khẩu xuống mức thấp nhất kể từ khi xung đột Nga‑Ukraine bùng nổ vào năm 2022. Sự sụt giảm này không chỉ là phản ứng của thị trường toàn cầu mà còn do tắc nghẽn logistics ngày càng nghiêm trọng.
Tắc nghẽn logistic và tàu chờ đợi
Hàng loạt tàu chở dầu Urals – mặt hàng chủ lực của Nga – hiện đang neo đậu ngoài khơi Oman. Nhiều tàu khác phải chờ tới vài tuần, thậm chí gần một tháng, mới có thể cập cảng gần Trung Quốc để dỡ hàng. Kết quả là lượng dầu “mắc kẹt” trên biển đạt mức cao kỷ lục.
Thị trường Ấn Độ thu hẹp
Trong khi trước đây Ấn Độ là một trong những điểm đến quan trọng của dầu Nga, hiện nay các nhà máy lọc dầu ở đây đang hạn chế mua dầu từ Gazprom Neft và Lukoil – các công ty nằm trong danh sách trừng phạt. Điều này làm giảm đáng kể khối lượng dầu Nga xuất khẩu sang Ấn Độ.
Những diễn biến trên tạo áp lực đáng kể lên nền kinh tế Nga. Dầu bị tồn đọng trên biển đồng nghĩa với dòng tiền xuất khẩu chậm lại, ảnh hưởng trực tiếp tới ngân sách quốc gia. Riêng trong tháng 12/2025, sản lượng dầu của Nga đã giảm gần 250.000 thùng/ngày so với hạn ngạch OPEC+, mức sụt giảm mạnh nhất trong 18 tháng.
Áp lực từ phía Mỹ
Mỹ đang tăng cường các biện pháp siết chặt dòng chảy dầu bị trừng phạt. Dù chưa nhắm thẳng vào tàu chở dầu Nga, Washington đã tịch thu ít nhất 5 tàu liên quan đến dầu Venezuela và đẩy mạnh dự luật cho phép trừng phạt các quốc gia mua dầu Nga với giá chiết khấu. Đội tàu “bóng tối” của Nga vẫn hoạt động, nhưng đang chịu sự giám sát ngày càng chặt chẽ.
Trung Quốc – khách hàng lớn nhất
Trong bối cảnh các thị trường truyền thống như EU và Ấn Độ thu hẹp, Trung Quốc đã vươn lên trở thành thị trường tiêu thụ dầu mỏ và khí đốt quan trọng nhất của Nga. Tuy nhiên, sự phụ thuộc ngày càng lớn vào một thị trường duy nhất làm Nga dễ bị tổn thương nếu Bắc Kinh điều chỉnh chính sách nhập khẩu trong tương lai.