Nội dung chính
Đau nhức xương khớp ở người lớn tuổi không chỉ là dấu hiệu lão hóa mà còn là tiếng kêu cứu thầm lặng của hệ xương đang suy yếu, cần được quan tâm ngay.
Loãng xương – bệnh thầm lặng và dấu hiệu cảnh báo
Loãng xương thường không gây đau cho đến khi xảy ra gãy xương, đặc biệt là gãy đốt sống. Khi xương yếu, một cú ngã nhẹ hoặc thậm chí một cử động bình thường như cúi người cũng có thể gây ra gãy lún mà không có tiếng động lớn.
The National Institute of Arthritis and Musculoskeletal and Skin Diseases (NIAMS) mô tả loãng xương là “bệnh thầm lặng” vì đa phần bệnh nhân không cảm nhận bất kỳ triệu chứng nào cho tới khi gãy xương xảy ra, khi đó họ có thể gặp đau lưng dữ dội, mất chiều cao hoặc gù lưng.
Khi đau xương không phải chỉ do tuổi
Ở người cao tuổi, cảm giác đau dọc xương đùi, cẳng chân, lưng hay nhức sâu trong xương thường khiến họ nhanh chóng dùng thuốc giảm đau để “cắt” triệu chứng. Tuy nhiên, đau kéo dài không rõ nguyên nhân, giảm chiều cao, lưng còng hoặc đau sau một chuyển động nhẹ đều là dấu hiệu cảnh báo tiềm ẩn của gãy xương đốt sống.
Khi thói quen uống thuốc giảm đau gây nguy cơ bỏ lỡ
Thuốc giảm đau có vai trò quan trọng trong việc kiểm soát triệu chứng, nhất khi đau ảnh hưởng tới sinh hoạt hàng ngày. Nhưng nếu dùng như phản xạ tự động trong vài tuần, tháng, bệnh nhân có thể bỏ qua giai đoạn can thiệp sớm, khi xương vẫn còn có cơ hội được bảo vệ.
Câu chuyện thực tế: Bà Hữu, 68 tuổi
Bà Hữu (68) ở Hà Nội luôn cho rằng lưng đau chỉ do tuổi tác. Cơn đau xuất hiện vào những ngày lạnh, ban đêm khiến bà phải dùng thuốc giảm đau theo chỉ định. Thuốc giảm đau chỉ giảm đau trong vài ngày, rồi lại xuất hiện cơn đau mới, đặc biệt khi cúi người. Chỉ sau khi thực hiện đo mật độ xương và chụp X‑quang, bà mới phát hiện có tổn thương ở cột sống liên quan đến loãng xương.
Tầm soát và chẩn đoán sớm
Theo Viện Quốc gia về Viêm khớp, Cơ xương và Da (NIAMS) và Tổ chức Loãng xương Quốc tế (IOF), phụ nữ từ 65 tuổi trở lên nên được tầm soát loãng xương bằng đo mật độ xương. Đối với phụ nữ tiền mãn kinh dưới 65 tuổi nhưng có các yếu tố nguy cơ (tiền sử gãy xương, dùng corticosteroid dài hạn, hút thuốc…) cũng nên được đánh giá.
Việc tầm soát không chỉ để “biết mình có loãng xương hay không”, mà còn giúp bác sĩ lượng hoá nguy cơ gãy xương, từ đó lựa chọn chiến lược điều trị phù hợp và theo dõi lâu dài.
Điều trị hiện đại: Denosumab và các lựa chọn khác
Denosumab, một thuốc sinh học tiêm dưới da mỗi 6 tháng, đã được chứng minh hiệu quả trong việc giảm nguy cơ gãy xương ở bệnh nhân loãng xương có nguy cơ cao hoặc không thích hợp với thuốc đường uống. Hiện tại, liệu pháp này đã được áp dụng tại hơn 80 quốc gia, bao gồm Mỹ, Canada, Úc, Thụy Sĩ, Nhật Bản và Hàn Quốc, với hồ sơ an toàn tốt và ít tác dụng phụ.
Denosumab phù hợp với bệnh nhân trên 75 tuổi, người có bệnh lý nền phức tạp, hoặc những người có chống chỉ định với bisphosphonate. Liều tiêm 60 mg dưới da mỗi 6 tháng giúp tăng tính tuân thủ và giảm gánh nặng điều trị.
Kết luận – Đừng để đau nhức là “cái cớ” để bỏ qua
Đau nhức xương khớp ở người lớn tuổi không nên chỉ được “cắt” bằng thuốc giảm đau. Việc tầm soát sớm, chẩn đoán chính xác và lựa chọn điều trị đúng (như Denosumab) sẽ giảm đáng kể nguy cơ gãy xương, bảo vệ chất lượng cuộc sống.
Hãy lên lịch đo mật độ xương ngay hôm nay, và chia sẻ bài viết để bạn bè, người thân cùng quan tâm tới sức khỏe xương khớp.