Nội dung chính
Căng thẳng eo biển Hormuz một lần nữa leo thang khi Iran công bố bản ghi âm cảnh cáo trực diện các tàu khu trục Mỹ, làm dấy lên lo ngại về an ninh hàng hải toàn cầu.
Sự việc bắt đầu khi đài truyền hình nhà nước Iran (IRIB) công bố đoạn video và bản ghi âm liên lạc giữa lực lượng hải quân thuộc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) và tàu khu trục USS Frank E. Petersen Jr. Theo phía Iran, các tàu chiến Mỹ đã buộc phải rời khỏi khu vực sau khi nhận được cảnh báo nghiêm trọng từ Tehran.
Cuộc đối đầu trên sóng điện đàm: “Cảnh báo cuối cùng”
Trong bản ghi âm, một quân nhân IRGC đã gọi đích danh số thân 121 của tàu USS Frank E. Petersen Jr. với giọng điệu quyết liệt: “Đây là căn cứ hải quân IRGC. Các vị phải đổi hướng và quay trở lại Ấn Độ Dương ngay lập tức. Nếu không tuân thủ, các vị sẽ bị nhắm mục tiêu”.
Đáp lại, phía thủy thủ đoàn Mỹ khẳng định họ đang vận hành theo đúng luật pháp quốc tế. Tuy nhiên, IRGC không nhượng bộ và tuyên bố đây là “cảnh báo cuối cùng”, đồng thời ra thông báo cho tất cả tàu thuyền tại vịnh Oman giữ khoảng cách an toàn, bởi Iran sẵn sàng khai hỏa mà không cần báo trước.
Những mâu thuẫn trong báo cáo: Sứ mệnh rà phá thủy lôi hay cuộc dạo chơi ngắn?
Có một sự vênh nhau đáng kể trong thông tin giữa các cơ quan chính phủ Mỹ và báo chí. Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM) cho biết hai tàu khu trục USS Frank E. Petersen Jr. và USS Michael Murphy hoạt động tại Vịnh Ba Tư nhằm mục đích đảm bảo khu vực này sạch thủy lôi do IRGC rải trước đó.
Ngược lại, Tổng thống Donald Trump lại khẳng định các con tàu đã đi qua eo biển Hormuz mà “không bị ai làm gì”. Trong khi đó, tờ New York Times dẫn nguồn tin từ các quan chức giấu tên cho rằng hai tàu khu trục chỉ di chuyển ngắn từ vịnh Oman vào eo biển Hormuz rồi quay trở lại, và nhiệm vụ thực tế không phải là rà phá thủy lôi như CENTCOM công bố.
Sự cố UAV và chiến thuật “vùng xám”
Một chi tiết đáng chú ý là việc một máy bay không người lái (UAV) trinh sát của Iran đã bị phía Mỹ bắn hạ khi tiếp cận chiến hạm. Theo phân tích từ New York Times, UAV này được triển khai như một công cụ răn đe và theo dõi hải trình. Dù không coi đây là mối đe dọa trực tiếp, hải quân Mỹ vẫn khai hỏa để bảo mật lộ trình di chuyển, đồng thời khẳng định hành động này không vi phạm thỏa thuận ngừng bắn.
Eo biển Hormuz: “Yết hầu” năng lượng toàn cầu và đòn bẩy chính trị
Để hiểu tại sao một bản ghi âm lại gây xôn xao, cần nhìn vào vị thế của eo biển Hormuz. Đây là tuyến vận tải chiếm khoảng 20% nguồn cung dầu mỏ toàn cầu. Kể từ sau chiến dịch tấn công Iran ngày 28/2, Tehran đã sử dụng chiến thuật rải thủy lôi, kết hợp UAV và tên lửa để gây áp lực.
Hệ quả trực tiếp là lưu lượng tàu hàng sụt giảm nghiêm trọng, đẩy giá năng lượng thế giới leo thang. Điều này biến eo biển Hormuz thành quân bài mặc cả lớn nhất của Iran trong các cuộc đàm phán với Mỹ.
Mặc dù việc mở lại tuyến đường này là một điều khoản trong thỏa thuận ngừng bắn, nhưng thực tế triển khai vẫn rất hạn chế. Trước tình trạng này, Tổng thống Trump đã chỉ trích Iran không giữ lời hứa và ra lệnh cho hải quân Mỹ phong tỏa tuyến hàng hải này để đáp trả.
Góc nhìn chuyên gia: Cuộc chiến tâm lý trên biển
Việc Iran công bố bản ghi âm không đơn thuần là thông báo sự việc, mà là một phần của chiến thuật truyền thông nhằm khẳng định vị thế kiểm soát tại “sân nhà”. Trong khi đó, sự mâu thuẫn trong thông tin từ phía Mỹ cho thấy những tính toán phức tạp về mặt chính trị và quân sự trong việc điều phối lực lượng tại Trung Đông.
Liệu biện pháp phong tỏa của Mỹ có khiến tình hình trở nên tồi tệ hơn, hay sẽ buộc Iran phải thực sự mở cửa eo biển Hormuz để tránh một cuộc xung đột tổng lực? Đây sẽ là bài toán hóc búa cho các nhà ngoại giao trong thời gian tới.
Bạn nghĩ sao về động thái phong tỏa eo biển Hormuz của Mỹ? Hãy chia sẻ quan điểm của bạn ở phần bình luận bên dưới!