Nội dung chính
Ốc núi đá Ninh Bình, được người dân gọi là “lộc trời”, chỉ xuất hiện trong những cơn mưa rừng và đã trở thành một món đặc sản được săn lùng khắp cả nước.
Đặc điểm sinh thái và mùa sinh sản
Ốc núi đá là loài ốc hoàn toàn sống trong môi trường tự nhiên, bám vào các dãy đá vôi của Ninh Bình. Chúng ẩn mình trong khe đá, rễ cây và lớp lá mục suốt mùa nắng, chỉ xuất hiện khi mưa kéo dài từ tháng 4 đến tháng 8. Khi mưa đầu mùa rơi, ốc nhanh chóng bò ra bờ khe, ăn rong rêu, lá rừng và các thảo dược hoang dã, tạo nên hương vị đặc trưng của “lộc trời”.
Hình dáng và hành vi
Vỏ ốc dày, màu đen nhạt hoặc nâu sẫm, cuộn thành nhiều vòng, miệng tròn như đồng xu. Khi có tiếng động nhẹ, ốc lập tức co đầu và rơi xuống đất mà không nứt vỡ nhờ lớp vỏ cứng cáp.
Cách bắt và thách thức
Việc săn ốc không hề đơn giản. Người bắt phải di chuyển qua các dãy đá cao, trơn trượt, thường vào buổi tối hoặc trong ngày mưa để tận dụng độ ẩm. Đường rừng tối và ẩm ướt làm tăng nguy cơ trượt ngã, gặp rắn, rết và côn trùng độc. Chính vì vậy, nguồn cung hạn chế và giá bán luôn ở mức cao.
Cách chế biến đơn giản tại nhà
Sau khi bắt về, ốc chỉ cần ngâm nước 15–20 phút, thêm chút ớt cay hoặc lá chanh để nhả bùn. Rửa sạch và luộc với sả, lá chanh; khi thịt ốc giòn sần sật, chấm với nước mắm pha tỏi, ớt, gừng, quất là món ăn “xiêu lòng”. Ngoài luộc, ốc còn có thể xào sả ớt, hấp mẻ, nướng hoặc trộn nộm với hoa chuối rừng – đa dạng hương vị cho thực khách.
Thị trường và giá cả
Theo báo cáo của Cục Nông nghiệp tỉnh Ninh Bình (2023), ốc núi đá tập trung chủ yếu ở các dãy núi Tam Điệp, Yên Mô và Nho Quan. Do quy trình bắt khó khăn và lượng thu hoạch hạn chế, giá trên thị trường thường dao động từ 130.000–150.000 đồng/kg. Khi nguồn cung khan hiếm, người mua phải đặt trước để đảm bảo có hàng.
Với hương vị độc đáo, “lộc trời” không chỉ là món ăn truyền thống mà còn là cơ hội kinh doanh hấp dẫn cho người nông dân và nhà hàng muốn tạo điểm nhấn ẩm thực miền Bắc.