Quy trình chuyển viện an toàn cho sản phụ nguy cơ cao, như vụ sinh con trên taxi gần đây, phải tuân thủ nghiêm ngặt tiêu chuẩn y tế để bảo vệ mẹ và bé.

Bối cảnh vụ việc

Vào lúc 16h55 ngày 17/1, một sản phụ được tiếp nhận tại Khoa Sản của Trung tâm Y tế khu vực Châu Đức. Bác sĩ đánh giá bà đang trong giai đoạn chuyển dạ và có yếu tố nguy cơ, do đó đề xuất chuyển đến cơ sở y tế tuyến trên bằng xe cấp cứu có nhân viên y tế đi kèm. Trước khi hoàn tất thủ tục, gia đình quyết định đưa bà ra khỏi bệnh viện bằng taxi và bà đã sinh con trên xe. Sau đó, bà và trẻ sơ sinh được đưa vào Bệnh viện Long Khánh, hiện đang ổn định.

Quy trình chuyển viện chuẩn cho sản phụ nguy cơ cao

Theo hướng dẫn của Bộ Y tế và WHO (2019), quy trình chuyển viện đối với bệnh nhân sinh sản có nguy cơ cao bao gồm:

• Đánh giá lâm sàng chi tiết và ghi nhận các yếu tố nguy cơ.
• Tham khảo ý kiến chuyên gia sản độc lập nếu cần.
• Chuẩn bị xe cấp cứu trang bị thiết bị hỗ trợ sinh đẻ (bộ dụng cụ sơ cứu, oxi, thiết bị đo nhịp tim thai).
• Nhân viên y tế có chứng chỉ sơ cứu sinh nở đi kèm suốt hành trình.
• Thực hiện giao tiếp đầy đủ với gia đình, giải thích lợi ích của phương án chuyển viện an toàn.

Thống kê năm 2022 của Bộ Y tế cho thấy 12% ca sinh ngoài bệnh viện liên quan đến việc di chuyển không an toàn, trong đó 30% gây biến chứng cho mẹ và trẻ.

Những sai sót và hậu quả

Trong vụ việc này, các sai sót chính gồm:

1. Không thực hiện đầy đủ quy trình thông tin và đồng ý có giấy tờ chứng nhận.
2. Thiếu phương tiện cấp cứu chuyên dụng, thay bằng taxi cá nhân.
3. Không có nhân viên y tế đi kèm, dẫn đến việc sinh con trong môi trường không kiểm soát.

Mặc dù sức khỏe hiện tại ổn định, nhưng rủi ro chảy máu, sinh non, và nhiễm trùng vẫn cao, ảnh hưởng tới tỷ lệ tử vong và bệnh tật non trẻ.

Yêu cầu và đề xuất của Sở Y tế TP.HCM

Sở Y tế đã yêu cầu Trung tâm Y tế khu vực Châu Đức:

• Báo cáo chi tiết theo mốc thời gian, cung cấp toàn bộ hồ sơ liên quan.
• Tổ chức họp kiểm điểm, đánh giá quy trình từ tiếp nhận, chỉ định, tư vấn đến chuyển viện.
• Mời chuyên gia sản độc lập đánh giá chuyên môn nếu cần.
• Rà soát và chấn chỉnh quy trình, đặc biệt với các trường hợp nguy cơ cao, diễn tiến nhanh.

Đồng thời, Sở Y tế nhấn mạnh trách nhiệm của các cơ sở y tế trong việc hướng dẫn gia đình lựa chọn phương án vận chuyển an toàn, tuân thủ quy định ngành.

Kết luận và khuyến nghị

Vụ sinh con trên taxi là lời cảnh tỉnh về tầm quan trọng của quy trình chuyển viện chuẩn. Các cơ sở y tế cần:

• Thực hiện đầy đủ các bước đánh giá rủi ro và thông tin đồng thuận.
• Đảm bảo luôn có xe cấp cứu và nhân viên y tế chuyên môn sẵn sàng.
• Tăng cường giáo dục gia đình về nguy cơ khi tự ý chuyển bệnh nhân.

Bạn có ý kiến gì về cách cải thiện quy trình chuyển viện? Hãy chia sẻ và theo dõi để nhận thêm các bài viết y tế hữu ích.

Việc cứu sống một sản phụ trong tình trạng nguy kịch do biến chứng HELLP đã chứng minh sức mạnh của đội ngũ y tế khi phối hợp nhanh chóng, liệt và chuyên môn cao.

Chạy đua với thời gian

Đêm 13/1, Bệnh viện Phụ sản Trung ương nhận cuộc gọi khẩn cấp từ Khoa Sản – Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lai Châu, nơi một sản phụ đang rơi vào tình trạng nguy hiểm và cần hỗ trợ chuyên môn ngay lập tức.

Tình huống khẩn cấp và nguy cơ

Bệnh nhân là chị T.U.M, 33 tuổi, cư trú tại xã Sì Lở Lầu – vùng sâu vùng xa biên giới Việt‑Trung. Đây là lần mang thai thứ ba, sau hai lần sinh thường không có biến chứng, nhưng suốt thai kỳ không thực hiện khám thai định kỳ.

Trong quá trình thai, chị T.U.M phát triển tiền sản giật nặng kèm hội chứng HELLP – một trong những biến chứng sản khoa nguy hiểm nhất, có tỷ lệ tử vong lên tới 1‑2% nếu không được can thiệp kịp thời.

Kết quả xét nghiệm cho thấy:

• Huyết áp 150/90 mmHg dù đã dùng thuốc hạ áp.
• Tiểu cầu giảm nghiêm trọng, chỉ còn 19,1 G/L (ngưỡng an toàn 150‑450 G/L), tăng nguy cơ chảy máu khi phẫu thuật.
• Men gan tăng gấp khoảng 6 lần, chỉ ra tổn thương gan nặng.
• Protein niệu ở mức báo động, phản ánh suy thận.

Phương pháp điều trị tối ưu là mổ lấy thai khẩn cấp, tuy nhiên bệnh viện Lai Châu không có tiểu cầu dự trữ, khiến việc phẫu thuật tại chỗ không an toàn.

Quy trình chuyển viện và chuẩn bị

Ban đầu, bệnh viện Sản Nhi Lào Cai – tuyến tỉnh gần nhất (khoảng 2 giờ di chuyển) được xem xét, nhưng cũng không có đủ tiểu cầu. Do đó, quyết định chuyển thẳng bệnh nhân về Bệnh viện Phụ sản Trung ương (Hà Nội) đã được kích hoạt.

Ba yêu cầu sống còn được đặt ra cho quá trình vận chuyển:

1. Xe chuyển viện phải có bác sĩ sản khoa và bác sĩ hồi sức đi kèm, sẵn sàng đặt nội khí quản và thực hiện CPR.
2. Nếu có bất thường trong hành trình, bệnh nhân phải được đưa ngay đến cơ sở y tế gần nhất, không được tiếp tục di chuyển đường dài.
3. Tất cả hồ sơ, kết quả xét nghiệm phải được chụp và gửi ngay về Hà Nội để bệnh viện chuẩn bị phẫu thuật và truyền máu đúng nhóm.

Quãng đường từ Lai Châu tới Hà Nội kéo dài 7‑8 giờ, tiềm ẩn nguy cơ tăng huyết áp, cơn sản giật và suy tim.

Ca mổ cứu sống và kết quả

Vào khoảng 5 giờ sáng ngày 14/1, xe cấp cứu đưa sản phụ tới Khoa Cấp cứu Bệnh viện Phụ sản Trung ương. Ngay khi xe dừng, toàn bộ đội ngũ sản khoa, gây mê hồi sức, huyết học truyền máu và sơ sinh đã sẵn sàng.

Ca mổ diễn ra nhanh chóng, chính xác và an toàn. Em bé sinh ở tuần thai thứ 36, cân nặng 2,1 kg, do ảnh hưởng của tiền sản giật, được chuyển ngay sang Khoa Sơ sinh để theo dõi chuyên sâu.

Sản phụ được đưa về Khoa Hồi sức cấp cứu, tiếp tục điều trị tích cực. Đội ngũ Công tác xã hội đã can thiệp kịp thời, hỗ trợ gia đình không biết chữ, không có nghề nghiệp ổn định và hoàn cảnh kinh tế khó khăn, kết nối các hoạt động thiện nguyện để giảm bớt gánh nặng.

Hỗ trợ xã hội và bài học rút ra

Trường hợp này nhấn mạnh tầm quan trọng của:

• Khám thai định kỳ để phát hiện sớm tiền sản giật và HELLP.
• Hệ thống chuyển viện nhanh chóng, có chuẩn bị đầy đủ về máu và thiết bị cấp cứu.
• Đội ngũ y tế đa chuyên môn, sẵn sàng phản ứng trong vòng vài giờ.
• Hỗ trợ xã hội đồng hành với bệnh nhân, đặc biệt ở các khu vực sâu vùng xa.

Những nỗ lực đồng bộ đã giúp cứu sống cả mẹ và bé, đồng thời là minh chứng sống động cho sức mạnh của y học hiện đại khi kết hợp với mạng lưới hỗ trợ cộng đồng.