Nội dung chính
Cuộc cạnh tranh khốc liệt giành nguồn cung dầu thô Nga giữa Trung Quốc và Ấn Độ đang leo thang mạnh mẽ khi những bất ổn tại Trung Đông khiến an ninh năng lượng châu Á bị đe dọa.
Thị trường năng lượng toàn cầu đang chứng kiến một sự dịch chuyển địa chính trị sâu sắc. Khi các tuyến đường huyết mạch tại Trung Đông trở nên bất ổn, hai “gã khổng lồ” nhập khẩu dầu lớn nhất châu Á là Trung Quốc và Ấn Độ buộc phải thay đổi chiến lược, chuyển hướng sang Moscow để lấp đầy khoảng trống cung ứng.
Eo biển Hormuz: “Điểm nghẽn” kích ngòi cuộc đua năng lượng
Sự sụt giảm dòng chảy dầu qua eo biển Hormuz không chỉ là một biến cố vận tải mà là một cú sốc đối với an ninh năng lượng khu vực. Theo phân tích từ CNBC, việc nguồn cung từ Vùng Vịnh bị gián đoạn do các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng đã đẩy Trung Quốc và Ấn Độ vào thế khó.
Số liệu từ Kpler cho thấy mức độ sụt giảm đáng báo động. Cụ thể, lượng dầu nhập khẩu của Trung Quốc qua eo biển này đã rơi tự do từ 4,45 triệu thùng/ngày (trước xung đột) xuống chỉ còn khoảng 222.000 thùng/ngày vào tháng 4. Tình trạng tương tự xảy ra với Ấn Độ khi con số này giảm từ 2,8 triệu thùng/ngày trong tháng 2 xuống còn khoảng 247.000 thùng/ngày.
Bà Muyu Xu, chuyên gia phân tích cấp cao tại Kpler, nhận định rằng trong bối cảnh các tuyến đường truyền thống bị tê liệt, dầu thô Nga trở thành lựa chọn tối ưu nhất vì đáp ứng được hai tiêu chí then chốt: giá rẻ và sẵn có.
Đối lập về khả năng chống chịu: Ấn Độ mong manh, Trung Quốc thận trọng
Dù cùng đối mặt với cơn khát năng lượng, nhưng “sức đề kháng” của hai quốc gia này hoàn toàn khác nhau. Các chuyên gia kinh tế đánh giá Ấn Độ là bên dễ tổn thương hơn trước các cú sốc cung ứng.
- Ấn Độ: Dự trữ dầu chiến lược chỉ đủ dùng trong khoảng 30 ngày. Trong khi đó, nhu cầu tiêu thụ nội địa vẫn duy trì ở mức cao do giá bán lẻ chưa có sự điều chỉnh tăng tương ứng với biến động thị trường. Điều này tạo ra áp lực nhập khẩu tức thời và cực kỳ lớn.
- Trung Quốc: Sở hữu lợi thế về dự trữ khi có đủ nguồn cung cho 3-4 tháng. Tuy nhiên, điều này không khiến Bắc Kinh chủ quan. Theo Trung tâm Chính sách Năng lượng Toàn cầu (Đại học Columbia), eo biển Hormuz chiếm tới 45-50% tổng lượng dầu nhập khẩu của Trung Quốc, buộc họ phải tích trữ tối đa để chuẩn bị cho kịch bản xung đột kéo dài.
Cuộc “giằng co” trực diện về khối lượng nhập khẩu
Sự phụ thuộc vào Moscow đang gia tăng theo cấp số nhân, đặc biệt là đối với New Delhi. Ông Benjamin Tang từ S&P Global Commodities at Sea chỉ ra một con số gây sốc: Trong tháng 3, dầu Nga chiếm tới 47% tổng lượng nhập khẩu của Ấn Độ (2,14 triệu thùng/ngày), tăng vọt so với mức 20% của tháng 2.
Đến tháng 4, cuộc đua chuyển từ giai đoạn “tìm kiếm” sang giai đoạn “giành giật”. Dữ liệu cho thấy cả Trung Quốc và Ấn Độ đều nhập khẩu khoảng 1,6 triệu thùng/ngày dầu thô Nga. Sự cân bằng về con số này phản ánh một cuộc đối đầu trực diện trong việc thương thảo các lô hàng, khi mỗi thùng dầu Nga hiện nay đều trở thành tài sản chiến lược.
Một yếu tố hỗ trợ cho cuộc đua này là việc Mỹ gia hạn cơ chế miễn trừ cho một số quốc gia mua dầu Nga vận chuyển bằng đường biển, giúp giảm bớt áp lực lên giá dầu toàn cầu dù các lệnh trừng phạt vẫn hiện hữu.
Góc nhìn chuyên gia: Khi nguồn cung quan trọng hơn giá cả
Trong phân tích năng lượng truyền thống, giá cả thường là yếu tố quyết định hành vi mua. Tuy nhiên, trong bối cảnh địa chính trị hiện nay, tư duy này đã thay đổi. Khi rủi ro đứt gãy chuỗi cung ứng trở nên hiện hữu, khả năng đảm bảo nguồn cung (Energy Security) trở thành ưu tiên hàng đầu, vượt lên trên cả bài toán chi phí.
Trung Quốc và Ấn Độ sẽ tiếp tục “săn” dầu Nga không chỉ để phục vụ kinh tế mà còn để xây dựng tấm khiên an ninh trước những biến động khó lường tại Trung Đông. Đây sẽ là một cuộc chơi dài hạn, nơi sự linh hoạt trong ngoại giao và khả năng tiếp cận nguồn cung thay thế sẽ quyết định ai là người chiến thắng.
Bạn nghĩ sao về việc các cường quốc châu Á ngày càng phụ thuộc vào năng lượng từ một nguồn duy nhất? Hãy chia sẻ quan điểm của bạn ở phần bình luận hoặc theo dõi các phân tích chuyên sâu về thị trường năng lượng tại chuyên mục Tin tức của chúng tôi.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Tại sao Trung Quốc và Ấn Độ lại tranh giành dầu thô từ Nga?
Do xung đột và bất ổn tại Trung Đông khiến dòng chảy dầu qua eo biển Hormuz sụt giảm mạnh, buộc hai nước này phải tìm nguồn cung thay thế giá rẻ và sẵn có từ Nga để đảm bảo an ninh năng lượng.
Quốc gia nào dễ bị tổn thương hơn trước cú sốc nguồn cung năng lượng?
Ấn Độ dễ tổn thương hơn vì dự trữ dầu chiến lược chỉ đủ dùng trong khoảng 30 ngày, trong khi Trung Quốc có dự trữ đủ dùng từ 3-4 tháng.
Mức độ phụ thuộc của Ấn Độ vào dầu Nga hiện nay ra sao?
Mức độ phụ thuộc tăng mạnh, điển hình vào tháng 3, dầu Nga chiếm tới 47% tổng lượng dầu nhập khẩu của Ấn Độ, tăng gấp đôi so với tháng 2.
